ساحل صخره ای و لاک پشتی مکران
منطقه مکران با منابع طبیعی غنی، موقعیت مناسب برای شیلات، کشاورزی، استخراج معادن، و صنایع نفت و گاز، به یکی از قطب‌های اقتصادی ایران تبدیل شده است. بندر چابهار، یکی از اصلی‌ترین بندرهای ایران در این منطقه است که به‌عنوان تنها بندر اقیانوسی کشور شناخته می‌شود و برنامه‌های توسعه‌ای متعددی برای آن در حال اجراست. مکران سرزمینی است که در آن تاریخ، طبیعت، و فرصت‌های اقتصادی به هم پیوند خورده‌اند.
اگر به دنبال کشف زیبایی‌های بکر، سرمایه‌گذاری در آینده، یا آشنایی با تاریخی کهن هستید، مکران مقصد شماست. این منطقه شگفت‌انگیز، با تمام ظرفیت‌هایش، منتظر شماست تا داستان‌های جدیدی را رقم بزند. ساحل لاک پشت ها از مناطق ساحلی معروف مکران می توان به ساحل گواتر اشاره کرد که با اسم ساحل لاک پشت ها نیز شناخته می شود. این ساحل به دلیل حضور زیاد لاک پشت های دریایی، به یکی از زیباترین و محبوب‌ترین مقاصد گردشگری ایران تبدیل شده است. همچنین ساحل لاک پشت ها در جزیره هرمز از زیباترین سواحل جنوب ایران به شمار می رود. نامگذاری این ساحل به دلیل حضور و فعالیت لاک پشت های دریایی است.
پهنه های مکران و شرق ایران، گسترده ترین ساحل صخره ای
ﻓﻠــﯿﺶ ﻫــﺎی ﭘﻬﻨــﻪ ﻫــﺎی ﻣﮑــﺮان و ﺷــﺮق اﯾــﺮان ﮔﺴــﺘﺮده ﺗــﺮﯾﻦ واﺣــﺪﻫﺎی ﺳــﻨﮕﯽ اﺳــﺘﺎن ﺳﯿﺴــﺘﺎن و ﺑﻠﻮﭼﺴـﺘﺎن ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﻨﺪ. در امتداد محور لاس بلا، گسل‌های چپگرد « چمن(Chaman Fault) » و «اُرناچ نال (Ornach Nal) معرف یک زون ترادیسی بین زون فرورانش مکران و زون برخوردی هند – اوراسیا است. گفتنی است که از 160 هزارکیلومتر مربع گسترة مکران، حدود 70 هزارکیلومتر مربع آن در ایران و بقیه در پاکستان است. پی‌سنگ این ناحیه نوعی پوستة اقیانوسی با میانگین ستبرای حدود 7 کیلومتر است که با توالی ستبری از رسوب‌های فلیش‌گونه و گاه شبه مولاس پوشیده شده که ممکن است تا حدود 10هزار متر ضخامت داشته باشند. در یک راستای شمال به جنوب، پوشش رسوبی روی پی‌سنگ، جوانتر است. در شمالی‌ترین بخش مکران مجموعه‌ای از پوسته‌های اقیانوسی و رسوبات پلاژیک کرتاسة بالا رخنمون دارند که به طور عموم با ردیف‌های فلیشی کرتاسة بالا – ائوسن پوشیده و یا در آمیخته‌اند. بخش میانی مکران با فلیشهای الیگوسن، با چند دگرشیبی موازی درون سازندی و یک دگرشیبی زاویه‌ای در بالا، پوشیده شده است. بدینسان، ساختار مکران، الگویی فلسی (Imabricated) دارد که فلس‌ها با گسل‌های معکوس پر شیب مرزبندی می‌شوند و فرجام آن رانـده شدن فلس از پسخشکـی (Hinterland (N-NE)) به سمت پیشخشکی (Foreland) (S - SW) است. این ساختار در اثر رویدادی پدید آمده است که اوج آن در میوسن بوده و از آن پس نیز با شدت کمتری همچنان ادامه دارد؛ زیرا که به لحاظ تداوم فرورانش، در ناحیة مکران، گسل‌ها هنوز فعالاند و زمین به بالا آمدن ادامه می‌دهد که این عمل با چین‌خوردگی، کوتاه‌شدگی و با پسروی خط ساحلی همراه است. گفتنی است که راندگی‌ها سبب شده‌اند تا پوستة مکران پنجاه تا هفتاد درصد کوتاه شود. عامل چین‌خوردگی، به طور عمده، فشارهای ناشی از فرورانش پوستة اقیانوسی عمان به زیر مکران است که با عملکرد گسل‌های راندگی شدت می‌یابد، به گونه‌ای که رویداد گسل آفرینی با چین‌خوردگی شدید پرکلینال با برتری الگوی جناغی همراه است.
با توجه به زمان آغاز فرورانش، پدیدة چین‌خوردگی از کرتاسة پسین آغاز شده و هنوز هم ادامه دارد. از شمال به جنوب، شدت چین‌خوردگی کاهش می‌یابد، به گونه‌ای که در مکران ساحلی چین‌خوردگی و گسلش معکوس وجود ندارند و یا بسیار ناچیز و اتفاقی هستند. «گسل» های مکران، از نظر زمان پیدایش و نقش، چند نوع هستند:
1- «گسل‌های طولی(Longitudinal Faults) » که در آغاز از نوع گسل‌های نرمال بوده و همزمان با شکل‌گیری حوضه به وجود آمدهاند ولی، در رژیم‌های فشارشی بعدی به گسل‌های راندگی با شیب تند به سمت شمال و شمال خاوری تبدیل شده‌اند. از ادامة گسل‌ها در ژرفا اطلاعی در دست نیست، ولی کینگ و همکاران (1975)، ادامة‌گسل‌ها را تا عمق 20 کیلومتر می‌دانند.
2- «گسل‌های مزدوج (Conjugated Faults) »، که از نظر روند و نوع به دو گروه قابل تقسیماند. گروه نخست، دارای روند شمال باختری هستند که سازوکار امتداد لغز راستگرد دارند. گروه دوم، دارای روند شمال خاوری با سازوکار حرکتی امتداد لغز چپگردند. گسل‌های مزدوج، روند خاوری – باختری ساختارها را قطع می‌کنند و به یک همگرایی به طرف شمال، در داخل منشور برافزاینده اشاره دارند.
3- «گسل‌های نرمال (Normal Fault)» که در ساحل مکران دیده می‌شوند. زمان پیدایش آنها کواترنر دانسته شده و پذیرفته شده است که خطی بودن حاشیة شمالی پادگانههای دریایی و همچنین، بالا آمدن سواحل مکران نتیجة عملکرد این گسلهاست و حرکتهای قائم این گسل‌ها سبب شده تا پادگانههای دریایی در سطوح تراز گوناگون سامان گیرند. مککال (1985)، پوستة قارهای موردنظر را ادامة جنوب خاوری زون سنندج – سیرجان، در پهنة مکران میداند. افتخارنژاد (گفتة شفاهی) این پوستة قارهای را جدا کنندة نوار افیولیتی بیرونی (Outer Axial Ophiolite Belt) از درونی (Inner Axial Ophiolite Belt) میداند. فرهودی و کریگ (1977) با توجه به روند فزایندة سن نهشتهها از جنوب به شمال، دگرشکلی موجود و فزونی گرفتن ارتفاع، مکران را نوعی سیستم کمانی جنبا (Active Arc System) دانستهاند که در شکل‌گیری آن، فرورانش پوستة اقیانوسی عمان به زیر مکران نقش بنیادی داشته است. به نظر ایشان، فرورانش در فاصله 400 کیلومتری از ساحل انجام گرفته و پیش از فرورانش، سنگکرة خمیده شده و ذوب پوستة اقیانوسی سبب شکل‌گیری سنگهای ماگمایی بلندیهای بزمان شده است. در این نظریه، پهنة مکران به دو واحد زمینساختی تقسیم شده است: یکی بخش پایین افتادة جازموریان که نوعی حوضة پیش کمان در حال فرونشینی(Subsiding Fore Arc Basin) است و دیگری، بخش بالا آمدة جنوبی که از کوههای بشاگرد تا ژرفای اقیانوس عمان ادامه دارد و خود از دو بخش حوضة شیبSlope Basin) ) و پرشدگی ژرفنا (Trench Fill) تشکیل شده است. پهنای شیب - ژرفنا حدود 300 کیلومتر است. بنابراین شیب ورق پاییــن رونده حدود یک درجه برآورد می‌شود. به عقیدة مککال (1985)، پهنة مکران شامل 4 ایالت زمینساختی جداگانه است:
1- گودال خشکیزایی جازموریان (Jaz – e – Murian Epirogenic Depression) ، با رسوب‌های کواترنر پوشیده شده است. در بیشتر گزارشهای زمین‌شناسی موجود، این فرونشست را بخشی از ایران مرکزی و دنبالة بلوک لوت دانستهاند ولی برداشتهای ژئوفیزیک هوایی اخیر، گویای آن است که پی‌سنگ این فروافتادگی جوان، از نوع پوسته‌های افیولیتی است. این گونه حوضههای پیشکمانی در دیگر زونهای فرورانش نیز گزارش شده که گاه توانی شایان توجه از هیدروکربن دارند.
2- کافت فرعی یا زون گسترش کافت مانند(Rift Like Spreading Zone) ، این بخش در اواخر ژوراسیک یا اوایل کرتاسه شکل گرفته و تا اوایل ائوسن حوضة کافتی باریکی را تشکیل میداده است. در این بخش مجموعه‌ای از سنگهای افیولیتی به همراه رسوب‌های پلاژیک کرتاسة بالا و فلیشهای آهکی پالئوسن، به صورت مخلوط برونزد دارند.
3- زون کربناتی پیشکمانی(Carbonate Fore Arc)، این بخش باریکهای از پوستة قارهای با سنگهایی از نوع سکوی قارهای است که گاه آن را بخش جدا شدة بلوک لوت و گاه ادامة زون سنندج – سیرجان می‌دانند.
4- زون ژرفنای اقیانوسی (Trench )»، این بخش، یک زون فرورانش واقعی با سنگهایی از مجموعههای افیولیتی و رسوب‌های پلاژیک تریاس بالا – پالئوسن است. که با رسوب‌های فلیشی – مولاسی پوشیده شده و تا ساحل مکران شامل چهار بخش است. الف) زون فلیشی ائوسن، ب) زون فلیشی الیگوسن – میوسن، ج) زون رسوب‌های نریتیک میوسن، د) زون ساحلی با رسوب‌های کم ژرفای مولاسی میوسن بالایی – پلیوسن .
چالش های آب و خاک ایران
تغییر کاربری اراضی، ضعف مواد آلی، تخلیه بنیه حاصلخیزی، بهره‌برداری نامتوازن از منابع خاک و آب و تخلیه سفره‌های آب زیرزمینی همه مشکلات جدی این حوزه هستند که لازم است با نگاه فرابخشی برای آن تدبیر شود. تسهیلات اشتغال‌زا باید با نظارت فرمانداران اعطا شود و در این باره هیچ سهمیه خاصی برای فرمانداری‌ها در حوزه اشتغال قائل نشوند. یکی از موضوعات مهم استان سیستان و بلوچستان آب است، بنابراین همه باید در این حوزه بسیج شده و به وظایف خود عمل کنند.
مکران بخش عمده این پهنه در جنوب سیستان و بلوچستان
محدوده جغرافیایی: مکران در امتداد دریای عمان قرار دارد و بخش‌هایی از استان‌های سیستان و بلوچستان و هرمزگان را شامل می‌شود. این منطقه از بندر جاسک در هرمزگان شروع شده و تا بندر گوادر در پاکستان امتداد دارد.
پتانسیل توسعه بندرگاهی و فرصت‌های اقتصادی: بندر چابهار در ایران و بندر گوادر در پاکستان، دو نقطه حیاتی در این منطقه هستند که در توسعه کریدورهای اقتصادی و تجاری مانند پروژه کریدور اقتصادی چین و پاکستان (CPEC) نقش بزرگی ایفا می‌کنند. این بنادر، فرصت‌های بزرگی برای تجارت جهانی و توسعه اقتصادی فراهم کرده‌اند.
بررسی رسوب شناسی ساحل مکران از منظر رسوب‌شناسی: سواحل دریای مکران دارای رسوبات غنی از مواد معدنی و آلی هستند که تحت تأثیر جریانات اقیانوسی و رسوبات رودخانه‌ای شکل گرفته‌اند. این رسوبات نقش کلیدی در پایداری ساحلی و تغذیه اکوسیستم‌های دریایی ایفا می‌کنند. بررسی‌های زمین‌شناسی نشان می‌دهد که رسوبات این منطقه شامل ماسه‌های ساحلی، گل‌ولای رودخانه‌ای، و ساختارهای رسوبی پیچیده‌ای است که به دلیل تلاقی جریان‌های دریایی و رودخانه‌ای ایجاد شده‌اند.
بندر عباس و شیراز نقاط کلیدی تجارت و ترانزیت ایران
بندرعباس، با دسترسی مستقیم به خلیج فارس و دریای مکران، از ظرفیت‌های بالایی برای تبدیل شدن به مرکز اداری و اقتصادی کشور برخوردار است. این شهر، به دلیل نزدیکی به آب‌های آزاد و بنادر استراتژیک، می‌تواند نقطه‌ای کلیدی در زنجیره تجارت و ترانزیت ایران باشد. از سوی دیگر، شیراز با زیرساخت‌های شهری پیشرفته‌تر، موقعیت فرهنگی غنی، و اقلیم مناسب‌تر نسبت به بندرعباس، گزینه‌ای جذاب برای انتقال پایتخت اداری و سیاسی به شمار می‌آید.
_____________________
آدرس ساحل لاک پشت ها
(1): استان سیستان و بلوچستان، در ۱۵۰ کیلومتری جاده چابهار به گواتر ساحل لاک پشت ها
(2): استان هرمزگان، جزیره هرمز
Makran Coastline With its rich natural resources, suitable location for fisheries, agriculture, mining, and oil and gas industries, the Makran region has become one of Iran’s economic hubs. Chabahar Port is one of the main Iranian ports in this region, known as the country’s only oceanic port, and numerous development programs are underway for it. Makran is a land where history, nature, and economic opportunities are intertwined. If you are looking to discover pristine beauty, invest in the future, or get acquainted with ancient history, Makran is your destination. This amazing region, with all its potential, is waiting for you to create new stories. Turtle Beach Turtle Beach Sand One of the famous coastal areas of Makran is Gowtar Beach, also known as Turtle Beach. This beach has become one of the most beautiful and popular tourist destinations in Iran due to the large presence of sea turtles. Also, Turtle Beach on Hormuz Island is considered one of the most beautiful beaches in southern Iran. This beach is named because of the presence and activity of sea turtles. Makran and Eastern Iran’s most extensive rocky coast Chabahar Rocky Coast The flyschs of the Makran and Eastern Iran’s most extensive rocky units are the most extensive in Sistan and Baluchestan Province. Along the Las Bella axis, the left-striking Chaman Fault and Ornach Nal faults represent a traditional zone between the Makran subduction zone and the Indo-Eurasia collision zone. It is worth mentioning that of the 160,000 square kilometers of the Makran area, about 70,000 square kilometers are in Iran and the rest in Pakistan. The basement of this area is a type of oceanic crust with an average thickness of about 7 km, which is covered by a thick sequence of flysch-like and sometimes molasse-like sediments that may be up to about 10 thousand meters thick. In a north-south direction, the sedimentary cover over the basement is younger. In the northernmost part of the Makran, a series of oceanic crusts and Upper Cretaceous pelagic sediments are exposed, which are generally covered or mixed with Upper Cretaceous-Eocene flysch sequences. The middle part of the Makran is covered by Oligocene flysch, with several parallel intrastructural unconformities and an angular unconformity at the top. Thus, the Makran structure has an imbricated pattern, where the scales are bounded by steep reverse faults, resulting in the thrusting of the scales from the hinterland (N-NE) to the foreland (S-SW). This structure was formed as a result of an event that peaked in the Miocene and has continued to do so with less intensity since then; because in terms of the continuation of subduction, in the Makran area, the faults are still active and the land continues to rise, which is accompanied by folding, shortening, and coastline retreat. It is worth noting that the thrusts have caused the Makran crust to shorten by fifty to seventy percent. The folding factor is mainly the pressures resulting from the subduction of the Oman oceanic crust under Makran, which is intensified by the action of thrust faults, so that the faulting event is accompanied by intense preclinal folding with a predominance of the striation pattern. Considering the time of the start of subduction, the folding phenomenon began in the Late Cretaceous and is still continuing. From north to south, the folding intensity decreases, so that in coastal Makran, reverse folding and faulting are absent or very insignificant and occasional. The "faults" of Makran are of several types in terms of their time of origin and role: 1- "Longitudinal Faults" which were initially normal faults and formed simultaneously with the formation of the basin, but in subsequent compressional regimes they have become thrust faults with steep slopes to the north and northeast. There is no information about the continuation of the faults at depth, but King et al. (1975) consider the faults to continue to a depth of 20 km. 2- "Conjugated Faults", which can be divided into two groups in terms of trend and type. The first group has a northwest trend with a dextral strike-slip mechanism. The second group has a northeast trend with a left-lateral strike-slip mechanism. The conjugate faults cut the east-west trend of the structures and indicate a convergence towards the north, within the accretionary prism. 3- "Normal Faults" which are seen on the Makran coast. Their time of occurrence is considered to be Quaternary and it is accepted that the linearity of the northern margin of the marine outcrops and also the uplift of the Makran coast are the result of the action of these faults and the vertical movements of these faults have caused the marine outcrops to be organized at different levels. Makran Subduction McCall (1985) considers the continental crust in question to be the southeastern continuation of the Sanandaj-Sirjan zone, in the Makran area. Eftekharnejad (oral) considers this continental crust to be the one separating the Outer Axial Ophiolite Belt from the Inner Axial Ophiolite Belt. Farhoudi and Craig (1977) have considered Makran to be a type of active arc system, in which the subduction of the oceanic crust of Oman under Makran played a fundamental role, considering the increasing age of the deposits from south to north, the existing deformation, and the increase in height. In their opinion, the subduction took place at a distance of 400 km from the coast, and before the subduction, the tectonic plate was bent and the melting of the oceanic crust caused the formation of magmatic rocks of the Bazam heights. In this theory, the Makran Plateau is divided into two tectonic units: One is the lower part of the Jazmorian, which is a type of subsiding fore-arc basin, and the other is the upper part of the The southern zone, which extends from the Bashagard Mountains to the depths of the Oman Ocean, consists of two parts: the Slope Basin and the Trench Fill. The width of the slope-trench is about 300 km. Therefore, the slope of the descending plate is estimated to be about one degree. According to McCall (1985), the Makran Plate includes 4 separate tectonic provinces: 1- The Jaz-e-Murian Epirogenic Depression, covered by Quaternary sediments. In most existing geological reports, this depression is considered to be part of Central Iran and a continuation of the Lut Block, but recent airborne geophysical observations indicate that the basement of this young depression is of the ophiolitic crust type. Such fore-arc basins have also been reported in other subduction zones, sometimes with significant hydrocarbon potential. 2- The rift-like spreading zone, formed in the late Jurassic or early Cretaceous and formed a narrow rift basin until the early Eocene. In this section, a set of ophiolitic rocks, together with Upper Cretaceous pelagic sediments and Paleocene calcareous flysch, are exposed in a mixed manner. 3- The carbonate fore-arc zone, is a narrow section of the continental crust with continental platform rocks, which is sometimes considered a detached part of the Lut block and sometimes a continuation of the Sanandaj-Sirjan zone. 4- Deep Oceanic Zone (Trench)”, This section is a real subduction zone with rocks from ophiolite complexes and pelagic sediments of the Upper Triassic-Paleogene. It is covered with flysch-molasse sediments and includes four sections up to the Makran coast. A) Eocene flysch zone, B) Oligocene-Miocene flysch zone, C) Miocene neritic sediment zone, D) Coastal zone with shallow molasse sediments of the Upper Miocene-Pliocene. Iran’s Water and Soil Challenges Land use change, weak organic matter, depletion of fertility, unbalanced exploitation of soil and water resources, and depletion of groundwater aquifers are all serious problems in this area that need to be addressed with a cross-sectoral approach. Employment-generating facilities should be granted under the supervision of governors and no special quotas should be given to governorates in this regard in the field of employment. One of the important issues of Sistan and Baluchestan province is water, so everyone must mobilize in this area and fulfill their duties. Makran The main part of this area is in the south of Sistan and Baluchestan Geographical area: Makran is located along the Sea of Oman and includes parts of Sistan and Baluchestan and Hormozgan provinces. This area starts from Jask Port in Hormozgan and extends to Gwadar Port in Pakistan. Port development potential and economic opportunities: Chabahar Port in Iran and Gwadar Port in Pakistan are two vital points in this region that play a major role in the development of economic and trade corridors such as the China-Pakistan Economic Corridor (CPEC) project. These ports have provided great opportunities for global trade and economic development. Sedimentological study of the Makran coast From a sedimentological perspective, the coasts of the Makran Sea have sediments rich in minerals and organic matter that have been formed under the influence of ocean currents and river sediments. These sediments play a key role in coastal stability and the nourishment of marine ecosystems. Geological surveys show that the sediments of this region include coastal sands, river silt, and complex sedimentary structures that were created due to the confluence of marine and river currents. Bandar Abbas and Shiraz are key points of Iran's trade and transit Bandar Abbas, with direct access to the Persian Gulf and the Makran Sea, has high potential to become the country's administrative and economic center. Due to its proximity to open waters and strategic ports, this city can be a key point in Iran's trade and transit chain. On the other hand, Shiraz, with its more advanced urban infrastructure, rich cultural location, and more suitable climate than Bandar Abbas, is an attractive option for transferring the administrative and political capital. _____________________ Address of Turtle Beach (1): Sistan and Baluchestan Province, 150 km from Chabahar to Gwatar Road Turtle Beach (2): Hormozgan Province, Hormoz Island